UNESCO og verdsarven
Vestnorsk fjordlandskap vart skrive inn på UNESCO si verdsarvliste i 2005 på grunn av dei unike naturverdiane i området. Som verdsarvområde er Norge forplikta til å ta vare på verdsarvverdiane og rapportere jamleg til UNESCO om tilstand, forvaltning og eventuelle utfordringar.
UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) er FN sin organisasjon for utdanning, vitskap, kultur og kommunikasjon. Gjennom verdsarvkonvensjonen frå 1972 arbeider UNESCO for å identifisere, verne og ta vare på kultur- og naturarv som har særleg stor verdi for heile menneskeslekta.
Det er verdsarvkomitéen i UNESCO (World Heritage Committee) som har det formelle ansvaret for å følgje opp dersom verdsarvverdiane kjem i fare. Komiteen vurderer rapportar og faglege råd frå ekspertorgan og kan vedta tiltak, setje området på lista over verdsarv i fare, eller i ytterste konsekvens fjerne området frå verdsarvlista. Det daglege oppfølgingsarbeidet blir koordinert av UNESCO sitt verdsarvsenter (UNESCO World Heritage Centre), i samarbeid med fagorgan som International Union for Conservation of Nature (IUCN) og International Council on Monuments and Sites (ICOMOS).
Forvaltning av Vestnorsk fjordlandskap er organisert gjennom eit samarbeid mellom nasjonale, regionale og lokale styresmakter.
UNESCO grunnlagsdokument
Vestnorsk fjordlandskap innskrivingsdokument (eng)
I 2005 blei Vestnorsk Fjordlandskap skrive inn på UNESCO verdsarvliste. Skildring av området, offisielle kart og dokument.
whc.unesco.org/en/list/1195/
UNESCO Verdsarvliste
Oversikt og bakgrunnsinformasjon om verdsarvstadar i alle land. 1248 verdsarvstadar, 235 av desse basert på naturverdiar, 51 marine område (mars, 2026.
whc.unesco.org/en/list/
Verdsarvkonvensjonen vedteke 1972 (eng)
Generalkonferansen i UNESCO vedtok 16. november 1972 anbefalinga om vern av kultur- og naturarv. Konvensjonen tredde i kraft i Norge 12.august 1977.
whc.unesco.org/en/conventiontext/
Operasjonelle retningsliner for gjennomføring av verdsarvkonvensjonen (engelsk)
Regler og retningsliner som gjeld for gjennomføring av konvensjonen. Omfattar alt frå forvaltning av eksisterande verdsarvområde til nominering av nye område. Retningslinene vert regelmessig oppdatert og justert av Verdsarvkomiteen.
whc.unesco.org/en/guidelines/
MANGLAR Vestnorsk fjordlandskap - innskrivingsdokument norsk utgåve frå 2015
Det er etter dette gjort ei rekkje endringar. I tilfelle det vert sitert frå den norske utgåva er det viktig å alltid konferere den offisielle og til ei kvar tid oppdaterte engelske utgåva.
Last ned PDF
Policy Compendium
Ein søkbar database med oversikt over gjeldande internasjonal verdsarvpolitikk og vedtak fatta av verdsarvkomiteen i saker som gjeld forvaltning av verdsarvområde.
whc.unesco.org/en/compendium/
